ما در پيشاپيش تو خواهيم جنگيد تا ريش تو درآيد [ 1 ] ! مقتدر دستنوشتى صادر نموده به دست نسيم آبدار باشى براى مونس فرستاد كه در آن دروغ بودن گزارشهاى دريافتى او را با سوگند ياد آورى نمود . مونس نيز همهء گرد آمدگان دور خود را بپراكند و پاسخى شايسته به يادداشت مقتدر داد ، كه او گناهى در گرد آمدن ايشان نداشته است ، ولى ابن حمدان [ ابو هيجا ] از بازگشت خوددارى نموده سوگند ياد نمود كه شبانه روز در خانهء مونس خواهد ماند ، تا همراه وى سواره به « دار السلطان » برود و از سلامتى او اطمينان يابد . روزهاى بسيار نزد مونس بماند . در اين ميان اسحاق بن اسماعيل [ 2 ] كه دولت بودجهء سپاه مونس * را به او حوالت مىداد آن را نكول كرد . على بن عيسى [ وزير ] سخنانى ديگر نيز پشت سر او شنيده ، از او خشمگين بود . پس چون سواران به سبب پس افتادن ماهيانه دست به آشوب زدند ، براى يافتن او كوشيده او را دستگير كرده دستنوشت او را به پرداخت پنجاه هزار دينار بابت پيمانش بگرفت و دبير او

--> [ = ] مسلمان بودند و از نظر سياسى خلافت عرب را به عنوان « سلطنت » نه « امامت » مىپذيرفتند . در حالى كه قدرت نظامى در اين دوره به دست سريانيان مسلمان شده و عربان سنى مىبود . خليفهء عباسى مىكوشيد با حفظ توازن ميان اين دو نيرو ، به حكومت خود ادامه دهد و هر يك از اين دو نيرو مىكوشيدند خليفه را به سوى خود بكشاند ، چون سنيان تمايل خليفه را به گنوسيسم بيشتر ديدند در 296 به رهبرى ابن معتز دست به كودتا زدند و چون مقتدر به سنيان گرايش يافت در 315 و 317 ه مورد مخالفت نيمه گنوسيستها قرار گرفت كشاكش اين دو گروه در 320 ه به كشتن مقتدر نيمه گنوسيست و آمدن قاهر سنى متعصب انجاميد ( خ 5 : 385 ) . [ ( 1 - ) ] چون مونس خواجهء حرمسرا و اخته بود ، ريش دار نمىشد ، پس گوينده تعليق بر محال كرده است ، علاقه و توجه ابو هيجا عبد الله بن حمدان به ريش ، در خ 5 : 294 نيز ديده مىشود . [ ( 2 - ) ] M : ابو يعقوب اسحاق نوبختى از خاندان بزرگ و گنوسيست ايرانى بود ، آل نوبخت در گذشته منجمان دربار عباسى بودند و يكى از ايشان نيز باب سوم امام دوازدهم شيعه بوده است ( خ 5 : 320 پانوشت ) . ابو يعقوب به دست قاهر خليفهء ضد گنوسيست در 322 ه زنده به گور شده است ( خ 5 : 446 ) ن . ك : خاندان نوبختى عباس اقبال . ص 181 - 192 .